İngiltere hükümetinin artan Rusya tehdidine karşı hazırlanan Savunma Yatırım Planı’nı (Defence Investment Plan – DIP) dokuz ay geciktirmesi, ülkenin savunma sanayinde ciddi belirsizlik yarattı.
Başlıklara göz atın
Sektör temsilcileri, gecikme nedeniyle bazı küçük savunma şirketlerinin faaliyetlerini durdurduğunu, bazılarının yatırımlarını askıya aldığını, birçok firmanın ise yeni iş fırsatlarını yurt dışında aramaya başladığını belirtiyor.
Başbakan Keir Starmer’ın, savunma ve maliye bakanlıkları arasında yaklaşık 28 milyar sterlinlik finansman açığının nasıl kapatılacağına ilişkin uzun süren görüşmelerin ardından Savunma Yatırım Planı’nı salı günü açıklaması bekleniyor.
Savunma ihaleleri yavaşladı
Reuters’ın haberine göre, Savunma sanayi şirketleri, planın gecikmesiyle birlikte İngiltere Savunma Bakanlığı’nın yeni sözleşme ve ihale süreçlerinin önemli ölçüde yavaşladığını ifade ediyor.
Yapay zekâ tabanlı savunma teknolojileri geliştiren Oxford Dynamics’in Üst Yöneticisi (CEO) Shefali Sharma, yatırımcıların karar alabilmesi için plana ihtiyaç duyduklarını belirterek, belirsizliğin şirketlere doğrudan maliyet oluşturduğunu söyledi.
Savunma sanayi kuruluşu ADS ise gecikme nedeniyle onlarca küçük şirketin faaliyetlerini sonlandırdığını veya savunma birimlerini kapatarak farklı sektörlere yöneldiğini açıkladı.
Şirketler rotasını yurt dışına çevirdi
İngiliz savunma şirketi Cohort’un CEO’su Andrew Thomis, son 18 ayda Almanya, Polonya, İskandinav ve Baltık ülkelerinden gelen savunma taleplerinin belirgin şekilde arttığını, buna karşın İngiltere’de beklenen projelerin hayata geçirilmediğini söyledi.
Şirketin gelirlerinde büyüme sürmesine rağmen İngiltere’nin toplam gelir içindeki payı birkaç yıl önce yüzde 80 seviyesindeyken bugün yüzde 50’nin altına geriledi.
Yeni yatırımlar ABD ve Kanada’ya kayıyor
İngiltere merkezli savunma teknolojileri şirketi Q5D, insansız hava araçlarında kullanılan kablolama sistemlerinin otomatik üretimi konusunda ABD Ordusu’ndan sözleşme almasına rağmen İngiltere’de benzer projeler geliştiremedi.
Şirket CEO’su Stephen Bennington, bu nedenle yeni üretim tesisini İngiltere yerine ABD’de kurmanın daha mantıklı hale geldiğini söyledi.
Benzer şekilde Cohort bünyesindeki SEA şirketi de torpido lançer sistemleri üretmek için Kanada’da yeni bir tesis kurdu.
Belirsizlik yeni teknolojilere yatırımı da yavaşlattı
Oxford Dynamics, Savunma Bakanlığı altyapısında kullanılan yapay zekâ çözümleri geliştirmesine rağmen, yatırım planının açıklanmaması nedeniyle hangi kabiliyetlere odaklanacağı konusunda netlik sağlayamadığını belirtti.
Şirket, planın açıklanmasının ardından yatırımlarını hızlandırmayı hedefliyor.
Bazı girişimler faaliyetlerini sonlandırdı
Savunma yatırım planındaki gecikmenin en dikkat çekici sonuçlarından biri de bazı girişimlerin faaliyetlerini durdurması oldu.
İngiliz Hawk eğitim uçaklarının yerine geliştirilmesi planlanan modüler jet projesi üzerinde çalışan Aeralis, Mayıs ayında iflas koruma sürecine girdi.
Ukrayna desteği savunma inovasyonunu canlı tuttu
Sektörde talebin güçlü kaldığı tek alan ise İngiltere’nin Ukrayna’ya sağladığı savunma desteği oldu.
BAE Systems Grup Teknoloji Direktörü Rob Merryweather, Ukrayna’ya yönelik projelerin yeni nesil navigasyon sistemleri başta olmak üzere savunma teknolojilerindeki inovasyonu hızlandırdığını söyledi.
İngiltere’nin Ukrayna için geliştirdiği düşük maliyetli uzun menzilli taarruz mühimmatı programı da Şubat 2025’ten bu yana hızla ilerlerken, prototiplerin kısa sürede test edildiği ve üç şirketin toplam 45 milyon sterlinlik geliştirme sözleşmesi üzerinde çalıştığı bildirildi.
