NATO, havadan erken ihbar ve kontrol (AEW&C) filosunu yenilemek için önemli bir karara imza attı. İttifak, yıllardır görev yapan Boeing E-3 AWACS uçaklarının yerini almak üzere Saab GlobalEye platformunu seçtiğini açıkladı.
Başlıklara göz atın
Karar, Ankara’da düzenlenen NATO Savunma Sanayii Forumu’nda NATO Genel Sekreteri Mark Rutte tarafından duyuruldu.
10 GlobalEye uçağı ortak tedarik edilecek
Rutte, onlarca yıldır NATO’nun “gökyüzündeki gözleri” olarak görev yapan E-3 AWACS filosunun ekonomik ömrünün sonuna yaklaştığını belirterek, müttefik ülkelerin 10 adede kadar Saab GlobalEye uçağını ortak satın alma kararı aldığını açıkladı.
Programa Belçika, Kanada, Danimarka, Almanya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, Romanya ve İsveç katılıyor.
Programın değeri 4,5 milyar dolar
Saab Üst Yöneticisi (CEO) Micael Johansson, anlaşmanın toplam değerinin yaklaşık 4,5 milyar dolar olacağını öngördüklerini söyledi.
Johansson, sözleşmenin imzalanmasının ardından teslimatların 2030 yılında başlamasının hedeflendiğini açıkladı.
Saab ayrıca henüz resmi sözleşmenin imzalanmadığını ve sipariş alınmadığını duyurdu.
Pentagon’un kararı Boeing’in şansını etkiledi
Savunma analistlerine göre NATO’nun tercihinde ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon) E-7 Wedgetail programına ilişkin tutumu etkili oldu.
Pentagon, ilk olarak 2027 bütçesinde E-7 programına kaynak ayırmamış, daha sonra bu kararından geri adım atarak projeye yeniden finansman sağlamıştı.
Teal Group analisti J.J. Gertler, Pentagon’un ilk kararının NATO ülkelerinde “ABD almıyorsa biz neden alalım?” yaklaşımına yol açtığını belirterek bunun Boeing açısından “kendi kalesine atılmış bir gol” niteliğinde olduğunu değerlendirdi.
Boeing: E-7 en olgun çözüm olmaya devam ediyor
NATO’nun kararının ardından Boeing, E-7 Wedgetail’in dünyanın en gelişmiş havadan komuta kontrol ve muharebe yönetim platformlarından biri olmaya devam ettiğini savundu.
Şirket, E-7’nin aktif üretim hattına sahip olduğunu, NATO müttefikleri tarafından kullanıldığını ve yüksek birlikte çalışabilirlik kabiliyeti sunduğunu belirtti.
GlobalEye hangi kabiliyetleri sunuyor?
Saab tarafından geliştirilen GlobalEye, Bombardier Global 6500 iş jeti üzerine inşa edilen çok rollü bir havadan erken ihbar ve gözetleme platformu olarak görev yapıyor.
Uçak; gelişmiş radar ve sensör sistemi sayesinde savaş ortamında;
- İnsansız hava araçlarını,
- Seyir füzelerini,
- Balistik füzeleri,
- Hipersonik tehditleri,
- Deniz ve kara hedeflerini
aynı anda tespit ve takip edebiliyor.
Şirket, GlobalEye’ın NATO’nun gelecekteki hava gözetleme ve komuta kontrol ihtiyaçlarına uzun vadeli çözüm sunacağını belirtiyor.
NATO daha önce E-7 planlıyordu
NATO, 2023 yılında Boeing E-7 Wedgetail platformunu tedarik etmeyi planladığını açıklamıştı.
Ancak Trump yönetiminin 2025 yılında projeden çekilmesinin ardından başta Hollanda olmak üzere bazı ülkeler de E-7 alım planlarından vazgeçti.
Ankara’da açıklanan yeni kararla birlikte NATO, yeni nesil havadan erken ihbar filosu için rotasını İsveç merkezli Saab’ın GlobalEye platformuna çevirmiş oldu.
