NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara’da başlayacak NATO Zirvesi öncesinde yaptığı açıklamada, müttefik ülkelerin 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılalarının (GSYH) yüzde 5’ini savunma ve güvenliğe ayırma hedefinde önemli ilerleme kaydettiğini söyledi.

Rutte, zirvede ülkelerin bu hedefe ulaşmak için hazırladığı “açık, somut ve güvenilir” ulusal planları sunacağını belirterek, uygulama sürecinin beklenenden daha hızlı ilerlediğini ifade etti.

Savunma harcamalarında 268 milyar dolarlık artış

Rutte’nin verdiği bilgiye göre Avrupa’daki NATO müttefikleri ile Kanada, savunma ve güvenlik harcamalarına toplam GSYH’lerinin yaklaşık yüzde 4’ünü ayırmaya başladı.

Çekirdek savunma harcamalarının ise bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 20 arttığını belirten Rutte, 2025 ve 2026 yıllarında savunmaya toplam 268 milyar dolarlık ilave yatırım yapılacağını açıkladı.

“Parayı savaşmaya hazır kabiliyete dönüştürmeliyiz”

Artan bütçelerin tek başına yeterli olmayacağını vurgulayan Rutte, NATO’nun artık mali kaynakları doğrudan askeri kabiliyetlere dönüştürmesi gerektiğini söyledi.

Daha fazla insansız hava aracı, füze, önleyici sistem ve güçlü bir savunma sanayisi altyapısına ihtiyaç duyulduğunu belirten Rutte, ittifakın üretim kapasitesini hızla artırmasının zorunlu olduğunu ifade etti.

Avrupa NATO içinde daha fazla sorumluluk üstleniyor

Rutte, Avrupa ülkeleri ile Kanada’nın NATO komuta yapısında daha fazla sorumluluk üstlenmeye başladığını söyledi.

Avrupalı müttefiklerin NATO’nun doğu kanadı ile Arktik bölgesindeki savunma faaliyetlerinde daha aktif rol üstlendiğini belirten Rutte, Ukrayna’ya verilen askeri desteğin de büyük ölçüde Avrupa ülkeleri tarafından sürdürüldüğünü kaydetti.

NATO’nun yüzde 5 savunma harcaması hedefi neleri kapsıyor?

Peki, NATO’nun yüzde 5 hedefi nedir, bu savunma harcaması neleri kapsıyor?

Lahey’de düzenlenen 2025 NATO Zirvesi’nde müttefik ülkeler, 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılalarının (GSYH) yüzde 5’ini savunma ve güvenlik alanına ayırma konusunda mutabakata varmıştı.

Yeni hedef, NATO’nun 2014 Galler Zirvesi’nde kabul ettiği yüzde 2 savunma harcaması kriterinin yerini alırken, ittifakın son yıllardaki en kapsamlı savunma yatırım planı olarak öne çıkıyor.

Harcamaların yüzde 3,5’i doğrudan savunmaya ayrılacak

Yeni plana göre NATO üyeleri, GSYH’lerinin en az yüzde 3,5’ini silahlı kuvvetlerin ihtiyaçları ve NATO’nun belirlediği kabiliyet hedefleri doğrultusunda doğrudan savunma harcamalarına ayıracak.

Bu kapsamda;

• Personel giderleri,
• Silah ve mühimmat alımları,
• Savaş uçakları, gemiler ve zırhlı araçlar,
• Hava savunma sistemleri,
• Uzay ve siber kuvvetler,
• Araştırma-geliştirme faaliyetleri,
• Tatbikatlar ve operasyonlar,
• Askeri stokların oluşturulması

NATO’nun savunma harcaması tanımı kapsamında değerlendirilecek.

Yüzde 1,5’lik bölüm savunma sanayisi ve kritik altyapıya ayrılacak

Kalan yüzde 1,5’lik bölüm ise daha geniş güvenlik yatırımlarını kapsayacak.

Bu kapsamda;

• Savunma sanayisinin üretim kapasitesinin artırılması,
• Kritik altyapının korunması,
• Enerji ve iletişim ağlarının güvenliği,
• Siber güvenlik yatırımları,
• Sivil hazırlık ve dayanıklılık projeleri,
• Savunma teknolojileri ve inovasyon,
• Savunma sanayisi tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi

gibi alanlara yatırım yapılabilecek.