ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna’ya Patriot hava savunma füzelerini üretme lisansı verilmesine yeşil ışık yakması, savaşın en kritik savunma sistemlerinden biri için yeni bir dönemin kapısını araladı. Ancak uzmanlara göre Kiev’in kendi Patriot önleyici füzelerini üretmesi yıllar alabilir.
Başlıklara göz atın
NATO Zirvesi kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya gelen Trump, Ukrayna’nın Patriot sistemlerini üretebilmesine yönelik lisans sürecine destek verdi. Zelenskiy de iki liderin bu konuda anlaşmaya vardığını açıklayarak, ABD’nin Ukrayna’yı bu teknolojiyi üretebilecek ülkeler arasında gördüğünü söyledi.
“Patriot üretim lisansına ilişkin olumlu karar için teşekkür ediyorum” diyen Zelenskiy, Trump’ın dünyada yalnızca birkaç ülkenin bu sistemi üretebildiğini vurguladığını aktardı.
Kiev yıllardır Patriot üretmek istiyordu
Rusya’nın Ukrayna şehirlerine yönelik balistik füze saldırılarının artmasının ardından Zelenskiy uzun süredir Washington’dan daha fazla Patriot sistemi talep ediyordu.
Defense News’te yer alan habere göre, yeni anlaşmayla birlikte Ukrayna, yalnızca Patriot sistemi tedarik eden bir ülke olmaktan çıkıp dünyanın en gelişmiş hava savunma sistemlerinden birini üretebilen ülkeler arasına girmeyi hedefliyor.
Zelenskiy, teknik ayrıntıların henüz tamamlanmadığını belirterek, “Dışişleri Bakanlığımız, Savunma Bakanlığımız ve teknik ekipler gerekli detayları netleştirecek. Ne kadar hızlı anlaşabilirsek Patriot üretimine de o kadar hızlı başlayacağız.” ifadelerini kullandı.
Dünyada yalnızca birkaç ülke üretebiliyor
Patriot sisteminin en kritik unsuru olan PAC-3 önleyici füzeleri, balistik füzeleri doğrudan çarparak imha eden “hit-to-kill” teknolojisiyle çalışıyor ve ABD’nin ihracatında en sıkı korunan savunma teknolojileri arasında yer alıyor.
Bir Patriot bataryası yalnızca önleyici füzelerden oluşmuyor. Radar, komuta kontrol merkezi, lançerler ve füze sistemlerinin tamamı birlikte çalışıyor.
Ukrayna’nın üretmek istediği versiyon ise sistemin en gelişmiş modeli olan PAC-3 MSE.
Üretim kolay olmayacak
Halihazırda ABD lisansıyla Patriot sistemi üreten tek ülke Japonya. Almanya, Hollanda ve İspanya ise Avrupa’da ortak üretim hattı kurarken, Berlin ayrıca Washington ile ayrı bir lisans anlaşması yürütüyor.
ABD ise teknolojinin rakip ülkelerin eline geçmesini önlemek amacıyla Patriot üretim lisanslarını oldukça sınırlı sayıda ülkeye veriyor.
Üretim kapasitesi en büyük sorun
Habere göre Patriot üretimindeki en büyük darboğaz, füzenin arayıcı başlıklarının (seeker) yalnızca Alabama eyaletindeki tek bir Boeing tesisinde üretilmesi.
Bu tesis geçen yıl yaklaşık 650-700 adet arayıcı başlık üretebildi.
Her bir PAC-3 önleyici füzenin üretimi yaklaşık 24 ay, katı yakıtlı roket motorunun üretimi ise yaklaşık 30 ay sürüyor.
Pentagon üretimi artırmak için yeni sözleşmeler imzalamış olsa da bu yıl sipariş edilen Patriot füzelerinin önemli bölümünün teslimatının 2030 yılına kadar tamamlanması beklenmiyor.
İran savaşı Patriot stoklarını da zorladı
Defense News’e göre ABD’nin bu yıl İran ile yaşanan çatışmalar sırasında 1.060 ila 1.430 arasında Patriot önleyici füze kullandığı tahmin ediliyor.
Yaklaşık 3,9 milyon dolar maliyete sahip her bir füzenin yoğun şekilde kullanılması, ABD’nin üretim kapasitesini de ciddi biçimde zorladı.
Ukrayna Savunma Bakanı Mihailo Fedorov ise mevcut üretim hızının ihtiyacı karşılamadığını belirterek, “Dünya genelinde bir ayda üretilen Patriot füzesi sayısı, Rusya’nın aynı sürede Ukrayna’ya attığı balistik füze sayısından daha az.” değerlendirmesinde bulundu.
Kiev kendi hava savunma sistemini de geliştiriyor
Patriot lisansı dışında Ukrayna, tamamen yerli imkanlarla geliştirdiği FREYA adlı yeni hava savunma sistemi üzerinde de çalışıyor.
Zelenskiy’nin verdiği bilgiye göre sistem, Ukrayna üretimi füzeler ile Avrupa yapımı radar, lançer ve komuta kontrol sistemlerinden oluşacak. Amaç ise Patriot’a kıyasla daha düşük maliyetli ve seri üretilebilen bir alternatif geliştirmek.
Zelenskiy, FREYA projesini önümüzdeki günlerde Fransa’daki müttefik ülkelere tanıtmayı planladığını açıkladı.
SAMP/T desteği de sürüyor
Ukrayna’nın balistik füzelere karşı kullandığı Patriot dışındaki tek sistem ise Fransa ve İtalya ortak üretimi olan SAMP/T hava savunma sistemi.
Zelenskiy, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yapılan anlaşmalar kapsamında bu sistemlerin teslimatının sürdüğünü belirterek, hem Patriot hem de Avrupa sistemlerinde üretim kapasitesinin sınırlı olduğunu söyledi.
Rusya’nın balistik füze saldırılarının Ukrayna şehirleri için en büyük tehdit olmaya devam ettiğini belirten Zelenskiy, uzun vadeli çözümün yerli savunma sanayisini güçlendirmek olduğunu vurguladı.
“Sonunda Ukrayna’nın gökyüzünü kendi imkanlarımızla koruyacağız” ifadelerini kullandı.
